BLADE RUNNER

Συνεχίζοντας την κουβέντα γύρω από τον κινηματογράφο, χωρίς να γίνομαι μονότονος ελπίζω, θα ήθελα να αναφερθώ σε μια ιδιαιτέρως γνωστή έως και θρυλική ταινία, την οποία με μια πρόχειρη εκτίμηση υπολογίζω ότι πρέπει να έχω δει πάνω από 100 φορές σε ένα χρονικό διάστημα 15 χρόνων (από τότε που την είδα πρώτη φορά στην κρατική τηλεόραση). Η πρώτη γνωριμία με τη συγκεκριμένη μυθολογία έγινε μέσω του ξεφυλλίσματος (και όχι του διαβάσματος, ντροπή!) του βιβλίου του Phillip Κ. Dick με τίτλο : "Do Androids Dream of Electric Sheep" που ανήκε στον παιδικό μου φίλο Johnny Montana, φανατικό αναγνώστη του Αμερικάνου συγγραφέα. Αργότερα και χωρίς να το έχω συνειδητοποιήσει για χρόνια, είδα και την κινηματογραφική μεταφορά του παραπάνω βιβλίου επιστημονικής φαντασίας, με τίτλο "BLADE RUNNER". Η ταινία αυτή του 1982 (το έτος που πέθανε και ο P.Dick), σε σκηνοθεσία Ridley Scott (ALIEN 1, Kingdom of Heaven και αν είναι δυνατόν, Black Hawk down!) και με πρωταγωνιστές τους Harrison Ford, Rutger Hauer και Sean Young, παρουσίαζε στο σενάριο σημαντικές διαφορές (έως και μεταλλάξεις!) σε σχέση με το βιβλίο και όταν βγήκε στις αίθουσες, χαρακτηρίστηκε καλλιτεχνική αποτυχία και αποτέλεσε μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές αποτυχίες της εποχής. Η εξήγηση για τις αρχικές αρνητικές κριτικές είναι ιδιαιτέρως απλή. Το "BLADE RUNNER" ήταν μια ταινία πολύ μπροστά από την εποχή της. Ίσως αυτό να αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι η αναγνώριση η οποία προέκυψε μία τουλάχιστον 10ετία μετά την αρχική έξοδο, από κοινό αλλά κυρίως από κριτικούς, ήταν καθολική και συνοδευόταν από πλήθος αναλύσεων και συζητήσεων γύρω από το χώρο της επιστημονικής φαντασίας και του συγκεκριμένου σύμπαντος που δημιούργησε ο Phillip Dick.

Πώς θα μπορούσε όμως κάποιος να περιγράψει ή να χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη ταινία?
Δεν είναι ακριβώς μια κλασική ταινία επιστημονικής φαντασίας. Δεν είναι απλά ένα φιλμ νεο-νουάρ, ούτε ένα αστυνομικό θρίλερ. Ο χρόνος : Ένα σκοτεινό μέλλον, όχι τόσο μακρινό (2019). O τόπος : H μεγαλούπολη του Λος Άντζελες (θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε μητροπολιτικό κέντρο), αχανής, τεχνολογικά προηγμένη, μολυσμένη, απάνθρωπη αλλά συγχρόνως και πολυφυλετική, όπου βρέχει συνέχεια και δεν φαίνεται ποτέ το φως της ημέρας. Οι ήρωες : Κυνηγοί (Blade Runners) και κυνηγημένοι (Replicants), όμοιες μελαγχολικές φιγούρες, κινούνται ανάμεσα σε εγκαταλελειμένα κτίρια και τις κακόφημες αγορές του κέντρου της Chinatown, αναζητώντας απαντήσεις ουσιαστικά στα ίδια βασικά ερωτήματα που βασανίζουν όλους τους "ανθρώπους". Η αξία της ζωής, το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης, οι σχέσεις ανάμεσα σε ετερόκλητα άτομα μέσα σε μια μια μελλοντική, εφιαλτική κοινωνία αστικής απομόνωσης, η καταστροφή και μόλυνση του περιβάλλοντος, η προοπτικές της τεχνολογίας, ο υπερπληθυσμός του πλανήτη, η μετανάστευση και η εξαθλίωση των αστικών πληθυσμών, είναι όλα αυτά έννοιες και δομικά στοιχεία του σχεδόν χαοτικού σύμπαντος που έστησε ο σκηνοθέτης πάνω στο αρχικό λογοτέχνημα.

Βέβαια, η συγκεκριμένη ταινία συνοδεύεται και από πλήθος "πιπεράτων" backstage ιστοριών. Οι αλλεπάλληλες αλλαγές στο σενάριο ακόμη και τις τελευταίες ημέρες των γυρισμάτων (γράφτηκε και ξαναγράφτηκε διαδοχικά από τρείς σεναριογράφους), οι απεργίες και οι κακές σχέσεις των Αμερικάνων τεχνικών/πληρωμάτων με τον Βρετανό (υπερόπτη ίσως) σκηνοθέτη, αλλά κυρίως οι συνεχείς επεμβάσεις και οι ομηρικοί καυγάδες που ακολούθησαν μεταξύ των παραγωγών και του σκηνοθέτη, είναι ένα μέρος μόνο από τον τεράστιο όγκο προβλημάτων που χαρακτήρισαν την πρώτη έξοδο στις αίθουσες. 'Ετσι, η συγκεκριμένη αρχική κόπια της ταινίας η οποία βγήκε στις αίθουσες, αποκηρύχθηκε από τον ίδιο τον σκηνοθέτη λόγω των επεμβάσεων των παραγωγών που ήθελαν να κάνουν την ταινία πιο κατανοητή για το μέσο Αμερικανό (ωχ!) και εμπορική αλλά και από τον Harrison Ford, ο οποίος υποχρεώθηκε να κάνει και το περιβόητο voice over την τελευταία μέρα των γυρισμάτων. Ο Ridley Scott, πιστός στο αρχικό όραμά του, εξέδωσε σε διπλό DVD πριν από δύο χρόνια το Director's Cut, με κομμένες σκηνές της ταινίας από το αρχικό μοντάζ, αρκετά extra's, συντεντεύξεις των πρωταγωνιστών τότε και σήμερα, χωρίς το επεξηγηματικό/σπαστικό voice over και substantially changed (Johnny!!) finale.

Είναι περιττό να αναφέρουμε την επίδραση που είχε η συγκεκριμένη ταινία στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας όσον αφορά τον κινηματογράφο, τη λογοτεχία, το χώρο των κόμικς, αλλά και της ηλεκτρονικής μουσικής (ένα εξαιρετικό Soundtrack από τον Vangelis) και της τέχνης γενικότερα. Αξίζει να σημειωθεί πως από τις ιδιαιτέρως ρεαλιστικές μακέτες κτιρίων και σκηνικών της ταινίας (ξεχάστε τα σύγχρονα, μαζικά computer generated graphics), επηρεάστηκαν αρχιτεκτονικά ρεύματα των 80's και 90's (ιδιαίτερα όσον αφορά την αρχιτεκτονική και αισθητική εσωτερικών χώρων).

Όπως σωστά διατύπωσε ένας φίλος, αν δεν υπήρχε η συγκεκριμένη ταινία, μαζί με κάποιες ακόμα (2001 Οδύσσεια του Διαστήματος, τριλογία ALIENS, τριλογία Star Wars (των αρχικών), Predator 1 και 2, Total Recall, άντε και Terminator 1), δεν θα υπήρχε επιστημονική φαντασία στο cinema. Και τί θα κάναμε τότε??

Σας χαιρετώ με μία από τις τελευταίες ατάκες του Roy Batty, η οποία αποτελεί και προσωπική προσθήκη στο σενάριο του Ολλανδού co-προταγωνιστή :

"..all those monents will be lost,...like.......tears in rain.."

Ελπίζω να μην κούρασα πολύ.

Φιλιά