Όταν ο Κούντερα συνάντησε τον Γκάνταλφ

Και πού ξέρω εγώ, αναρωτήθηκε ο Καρτέσιος παλιά, αν η πραγματικότητα όπως τη γνωρίζουμε -το σύμπαν, οι πλανήτες, οι άνθρωποι και τα πράγματα- ποιος μου το λέει εμένα οτι όλα αυτά γύρω μας... δεν είναι παρά ένα όνειρο;

Καλό, ε; Τετριμμένο, τό 'χει πει κι ο Μορφέας στον Νήο, θα πουν κάποιοι κακεντρεχείς. Σε πρόλαβε ο τοίχος στα Εξάρχεια ("η πραγματικότητα δεν υπάρχει"), θα συμπληρώσουν. Σίγουρα πρόκειται για μια άποψη βολική, σχεδόν σατανικά αληθινή σε πολλές περιπτώσεις. Μακάρι να μην υπήρχαν τα προβλήματά μας- ο πόλεμος, η πείνα, οι φόροι, το κουνούπι που δε λέει να μας αφήσει σε ησυχία κάποιο ζεστό αυγουστιάτικο βράδυ. Ή ακόμα πόσες φορές δεν έχουμε πει ή ακούσει τα
α) "ζω ένα όνειρο" ίσως σαν ερωτευμένοι,
β) "γκολ-όνειρο ο Καρυπίδης",
γ) ακόμα κι αυτό το "δεν υπάρχεις" σε στιγμές έξαψης και συναισθηματικής έντασης...
Πόση αλήθεια κρύβουν άραγε αυτές η δηλώσεις;

Η μεγάλη ερώτηση εδώ όμως είναι: οκ μεγάλε αλλά αν (λέμε 'αν') η πραγματικότητα όντως δεν υπάρχει και όντως ζούμε σ'ένα όνειρο, τότε σε ποιού (ή 'ποιανού') το όνειρο ζούμε; Αλλιώς: ποιός μας ονειρεύεται;

Υπάρχουν απαντήσεις πολλές και διάφορες (αλλιώς πώς θα είχαν δουλειά η Εκκλησία, οι καθηγητές της Φιλοσοφίας και οι ποιητές). Ο Θεός, ο Διάβολος, ο Βούδας, ο Κούδας, οι Ελ, τα μικρά τριχωτά πράσινα πλάσματα από τον Μπελτεγέζ..όλα παίζουν. Αλλά πες οτι συμφωνούμε στο ποιός, αμέσως έρχεται το ερώτημα του γιατί βρισκόμαστε σ'αυτό το όνειρο; Ποιός μας ρώτησε για να μας βάλει μέσα; Στο τέλος θα μας ζητήσουν τίποτα ρέστα; Και.. τι νόημα έχει τελικά να συνεχίσω ή κι αν συνεχίσω πώς θα το κάνω, πού να πατήσω κι από πού να πιαστώ..ρε γαμώτο ΠΩΣ ΘΑ ΕΥΤΥΧΗΣΩ;;; Ακολουθεί ένας σχετικός ίλιγγος. Αισθανόμαστε τον περίγυρο να μας κλείνει ασφυκτικά, τη στάθμη του νερού να ανεβαίνει κι εμείς αλυσοδεμένοι στον πάτο, δεν βλέπουμε τρόπο διαφυγής, το νερό μας καλύπτει, πνιγόμαστε!- και μέσα σ'όλα, να χρωστάμε κιόλας την ύπαρξη μας σε κάποιον άγνωστο; ε, όχι.

Έρχονται τότε κάποιοι και λένε οτι όλα αυτά είναι μαλακιές και οτι οι ζωές μας δεν είναι όνειρο, είναι αυτό που είναι και αυτό είναι όλο δεν έχει άλλο και θα μπορούσε κάλλιστα να μην είναι και τίποτε γιατί τίποτε έτσι κι αλλιώς δεν θα άλλαζε στον κόσμο όλο και στο σύμπαν, ό,τι και νά'ταν. Τίποτα απ'αυτά που κάνουμε δεν έχει σημασία, δεν έχει νόημα, οι επιλογές είναι παντελώς ανούσιες και εν πάσει περιπτώσει αν όντως υπάρχει κάποιος που τα ονειρεύεται όλα αυτά τότε οι αγώνες, οι αγωνίες και οι προβληματισμοί μας τον αφήνουν να ροχαλίζει αμέριμνος ή στην καλύτερη βάζει μέσα στον ύπνο του τα γέλια κάθε φορά που σκάμε να ανοίξουμε αυτό το αναθεματισμένο καπάκι της μαρμελάδας που δε λέει με τίποτα να ξεκολήσει.

Αναγκαστικά κάνουμε έναν συμβιβασμό, τον πρώτο αλλά και τελευταίο: Η ευτυχία δεν είναι ο σκοπός. Η ευτυχία που μπορούμε να ψάχνουμε είναι μόνο αυτή που έχουμε ήδη ζήσει γιατί αυτή που μας περιμένει δεν την έχουμε καν φανταστεί. Οπότε μάταιος ο κόπος να την επιδιώκουμε αφού η ζωή δεν παίζει ποτέ σε επανάληψη- ό,τι γίνεται γίνεται για μια φορά και μετά όλα συνεχίζουν προς τα εμπρός, σε μια γραμμή που κινούμαστε ακάλεστοι και εγκλωβισμένοι σε τροχιά ...για όσο το θέλουμε.

Ωραία όλα αυτά αλλά όχι και πολύ αισιόδοξα έτσι δεν είναι; Κάτι λείπει. Στην τελική, ό,τι συμβαίνει μας αγγίζει, μας επηρεάζει, υποφέρουμε κάτω από τις συνέπειες.. κάπως θα πρέπει να το αξιολογήσουμε να του δώσουμε ένα βάρος, μια υπόσταση, κάτι χειροπιαστό τέλος πάντων. Αυτό γίνεται μόνο όταν σκεφτούμε οτι δεν είναι στο χέρι μας να πούμε τι θα συμβεί ή τι θα έπρεπε και πώς και γιατί και οτι το μόνο που μπορούμε να φροντίσουμε είναι τί θα κάνουμε με τον χρόνο που μας έχει δωθεί- ή που δίνουμε στους εαυτούς μας. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αξιοποιήσουμε ό,τι έχουμε, ό,τι γίνεται μπροστά μας, εδώ, τώρα.

Και ιδού, κάτω απ'αυτό το πρίσμα όλα έχουν νόημα και τα πάντα έχουν σημασία. Ακόμα και το πιο μικρό κι ασήμαντο τυχαίο γεγονός έχει τελικά αξία, μπορεί να αλλάξει την πορεία τον πραγμάτων και είναι κάτι επιθυμητό, το επιδιώκουμε. Ναι! το μέλλον (μου) εξαρτάται από το αν θα βάλω ή όχι τζατζίκι στην πίτα μου, από το τι θα ψηφίσω, από το αν θα φορέσεις το μοβ σατέν ή το εμπριμέ βαμβακερό μπικίνι, αλλά Ε! δεν ξεχνούμε ποτέ οτι ό,τι και να κάνουμε η Γη θα συνεχίσει να γυρίζει έτσι κι αλλιώς. Έτσι λοιπόν δε χρωστούμε χάρη σε κανέναν οτι μας άφησε να μπούμε στ'όνειρό του και δεν ανησυχούμε ποτέ οτι μας έβαλε κάποιος μέσα σ'ένα τέτοιο χωρίς να μας ρωτήσει. Είναι σα να αναπνέουμε μέσα στο νερό (προς αντιμετώπιση του αισθήματος πνιγμού).

Δεν ξερώ. Dunno, που λένε και οι -πολεμοχαρείς και μή- αγγλοσάξωνες. Έχει νόημα το συμπέρασμα του παρόντος post; Εμένα μου φαίνεται πως ναι. Αλλά δεν είμαι και σίγουρος. Κάθε φορά που το ξαναδιαβάζω, άλλα μου φαίνεται πως λέει. Τέλος πάντων, το αφήνω στην κρίση σας. Απευθύνω μάλιστα έκκληση στον blogmaster για τη δημιουργία γκάλοπ προς ψήφιση μεταξύ των μελών του blog αλλά και επισκεπτών, με απαντήσεις "Ναι/Οχι/Ίσως/ΔΞ-ΔΑ" και αντικείμενο προς κρίση το "έχει νόημα να βάλω τζατζίκι στην πίτα μου;" ή εναλλακτικά το "έχει νόημα η ζωή;"- εφόσον στα παραπάνω απέδειξα οτι τα δύο ερωτήματα είναι ισοδύναμα.